Факультет философии и политологии
«Мәдениеттану» курсы елімізде қабылданған «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясындағы міндетті пәндердің қатарына енеді. Курс әлемдік және отандық озық оқыту тәжірибесіне сүйеніп, мәдениеттің табиғаты, құрылымы, тілі, семиотикасы және тарихи типтері туралы жүйелі білім қалыптастыруға бағытталған.
Онлайн курста авторлық дәрістер, қосымша материалдар, слайдтар, практикалық тапсырмалар, тақырыптық тестілер және қорытынды емтихан тестілері ұсынылады. Оқу барысында білім алушылар әлемдік мәдениеттер мен өркениеттердің негізгі құндылықтарын, көшпелілер мен түркілердің мәдени мұрасын, қазақ мәдениетінің қалыптасуы мен тарихи даму кезеңдерін зерделейді.
Курсты меңгеру нәтижесінде білім алушылар қазіргі мәдениеттанудың негізгі ұғымдарын, категориялары мен қағидаттарын қолданады, Қазақстан мәдениетіндегі тарихи және заманауи үдерістерді талдайды, жаһандану жағдайындағы мәдени саясат пен мәдени мұраның маңызын бағалайды.
| Курстың бағыты | Мәдени құбылыстарды, тарихи типтерді, құндылықтарды және әлеуметтік-мәдени үдерістерді түсіну мен талдау |
| Құрылымы | 15 тақырыптық апта |
| Оқыту тәсілдері | Авторлық дәрістер, мәдени мәтіндерді талдау, салыстырмалы әдіс, кейстер, эссе, визуалды материалдар және тест тапсырмалары |
| Бағалау жүйесі | Test — 20%; Essay — 30%; Final test — 50% |
| Қалыптастырылатын дағдылар | Мәдениеттанулық талдау, мәдени типтерді салыстыру, тарихи мәнмәтінді түсіндіру, құндылықтық бағалау, мәдениетаралық коммуникация және әлеуметтік-мәдени бейімделу |
Курсты аяқтағаннан кейін білім алушы:
Силлабус мәдениеттанудың теориялық және тарихи бағыттарын қамтитын 15 тақырыптық аптадан тұрады.
| Апта | Тақырып |
|---|---|
| 1 | Мәдениет ұғымы және құрылымы |
| 2 | Мәдениет тілі |
| 3 | Мәдениет семиотикасының сипаты |
| 4 | Мәдениет анатомиясының сипаты |
| 5 | Әлеуметтік мәдениет |
| 6 | Қазақстан көшпелілерінің мәдениеті және арғы түркілердің мәдени мұрасы |
| 7 | Орталық Азияның ортағасырлық мәдениеті |
| 8 | Түркілердің мәдени мұрасы |
| 9 | Қазақ мәдениетінің қалыптасуы |
| 10 | XVIII–XIX ғасырлардағы қазақ халқы мәдениетінің қалыптасуы |
| 11 | XX ғасыр және XXI ғасыр басындағы қазақ халқының мәдениеті әлемдік үдерістер аясында |
| 12 | Қазіргі әлемдік үдерістер аясындағы қазақ мәдениеті |
| 13 | Жаһандану мәнмәтініндегі Қазақстан мәдениеті |
| 14 | Қазақстанның мәдени саясаты. «Мәдени мұра» және «Рухани жаңғыру» бағдарламалары |
| 15 | Қазақстандағы еріктілер қозғалысы |
| Бөлім | Мазмұны |
|---|---|
| Пререквизиттер | Қазақстанның қазіргі заман тарихы. |
| Постреквизиттер | Білім беру бағдарламаларын іске асыруға арналған жұмыс оқу жоспарларын ескере отырып, жоғары оқу орны дербес айқындайды. |
| Бақылау түрі | Форматы мен мазмұны | Өткізу кезеңі | Тексерілетін ОН | Үлесі |
|---|---|---|---|---|
| Test | Мәдениеттанудың негізгі ұғымдарын, мәдениет құрылымы мен тілін, тарихи типтерді, мәдени мұра мен Қазақстан мәдениетінің даму кезеңдерін білуге және түсінуге арналған тест тапсырмалары. | Тақырыптар аяқталғаннан кейін | ОН 1–ОН 5 | 20% |
| Essay | Мәдени құбылыс, тарихи кезең, мәдени мұра, жаһандану немесе Қазақстанның мәдени саясаты бойынша теориялық ұғымдар мен деректерге сүйенген аналитикалық эссе. | Курс барысында 1 жұмыс | ОН 2–ОН 5 | 30% |
| Final test | Курстың барлық тақырыптары бойынша теориялық білімді, салыстырмалы талдау мен тарихи-мәдени мәнмәтінді түсіну деңгейін бағалайтын кешенді қорытынды тест. | Курс соңында 1 рет | ОН 1–ОН 5 | 50% |
| Барлығы | 100% | |||
| Тапсырма түрі | Үлесі | Бағасы | Өлшенген бағасы |
|---|---|---|---|
| Test | 20% | 0% | 0% |
| Essay | 30% | 0% | 0% |
| Final test | 50% | 0% | 0% |
| Барлығы | 100% | — | 0% |
| Деңгей | Нәтиженің сипаттамасы | Қорытынды балл |
|---|---|---|
| Өте жақсы | Мәдениеттанулық ұғымдар мен әдістерді толық меңгерген; тарихи типтер мен мәдени үдерістерді жүйелі талдайды; тарихи мәнмәтінді, құндылықтарды және мәдениеттердің өзара ықпалын дәлелді бағалайды. | 90–100 |
| Жақсы | Негізгі материалды сенімді меңгерген және мәдени құбылыстарды талдауда қолданады; жекелеген теориялық немесе тарихи дәлсіздіктер кездеседі. | 75–89 |
| Қанағаттанарлық | Негізгі ұғымдарды түсінеді, бірақ мәдени типтерді салыстыру, тарихи мәнмәтінді ашу және құндылықтық қорытынды жасау толық емес. | 50–74 |
| Қанағаттанарлықсыз | Негізгі мәдениеттанулық ұғымдарды меңгермеген; дербес талдау жоқ немесе жұмыс тапсырма мен академиялық адалдық талаптарына сәйкес келмейді. | 0–49 |
| Бақылау түрі | Критерий | Компонент ішіндегі үлесі |
|---|---|---|
| Test | Негізгі мәдениеттанулық ұғымдарды, категорияларды, тарихи кезеңдер мен мәдени мұраны білу | 60% |
| Ұғымдарды салыстыру және білімді қысқа мәдени жағдаяттарда қолдану | 40% | |
| Essay | Мәдени мәселені қою және авторлық ұстанымның анықтығы | 20% |
| Мәдениеттанулық ұғымдар мен теорияларды дұрыс қолдану | 20% | |
| Тарихи мәнмәтінді, деректерді және мәдени байланыстарды талдау | 30% | |
| Дәлелдердің негізділігі және қорытындылардың құндылықтық мазмұны | 20% | |
| Құрылымы, академиялық стилі, дереккөздері және академиялық адалдығы | 10% | |
| Final test | Курстың негізгі ұғымдары, теориялары мен тарихи-мәдени материалдарын білу | 40% |
| Мәдени құбылыстарды салыстыру және тарихи-мәдени байланысты түсіндіру | 30% | |
| Деректерді талдау, мәдениеттанулық түсіндіру және негізделген қорытынды жасау | 30% |
| Оқу нәтижесі | Test | Essay | Final test |
|---|---|---|---|
| ОН 1. Категориялық-ұғымдық аппаратты қолдану | ✓ | ✓ | ✓ |
| ОН 2. Мәдениеттің тарихи типтерін талдау | ✓ | ✓ | ✓ |
| ОН 3. Әлеуметтік-мәдени сараптама жүргізу | ✓ | ✓ | ✓ |
| ОН 4. Жеке ұстанымды қалыптастыру және негіздеу | — | ✓ | ✓ |
| ОН 5. Мәдениет жетістіктерін тарихи мәнмәтінде бағалау | ✓ | ✓ | ✓ |
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің Философия ғылымдарының докторы, Мәдениеттану профессоры. ҚР Әлеуметтік ғылымдар Академиясының академигі. ҚР БҒМ ұсынған «Мәдениеттану», «Қазақ мәдениетінің тарихы» атты оқулықтардың авторы, «Құрмет» орденімен марапатталған.
E-mail: tursungabitov@mail.ru
Әл-Фараби ат. ҚазҰУ Философия және саясаттану факультеті деканының оқу-әдістемелік және тәрбие жұмысы жөніндегі орынбасары, Дінтану және мәдениеттану кафедрасының аға оқытушысы, философия ғылымдарының кандидаты. 40-қа жуық ғылыми мақалалар (таяу және алыс шетелдердің ғылыми басылымдарында, Томсон Рейтер (Thomson Reuters) және Скопус (Scopus) базаларына кіретін журналдарда), 3 оқу құралы, 1 ғылыми монография, 5 ұжымдық монография, авторлықта шыққан 3 энциклопедиялық сөздіктің авторы.
E-mail: alya.omirbekova@kaznu.kz
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің оқытушысы, дінтану магистрі. 2016-2019 жылдар аралығында Түркия елінде (Измир қаласы) Докуз Эйлуль университетінде магистратураны бітірді.
E-mail: abdrahman.sm@mail.ru
Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті, «Мәдениеттану» мамандығы бойынша PhD докторанты, «Мәдениеттану» магистрі. «Жаһандану және Қазақстанның заманауи мәдениеті», «Қазақстандағы мәдени туризм. Ұлттық код. Артефактілер» монографиясының авторларының бірі. «Дәстүрлі және заманауи қазақ мәдениеті. Хрестоматия (Электрондық кітап) және «Қазақстандағы мәдени ескерткіштер мен жәдігерлер (Электрондық контент) оқулығы құрастырушыларның бірі.
e-mail: eldos.cs@mail.ru